กติกาบาสเกตบอลฉบับ FIBA 2026 ให้ลงสนามทีมละ 5 คน แข่ง 4 ควอเตอร์ ควอเตอร์ละ 10 นาที ยิงลงได้ 1, 2 หรือ 3 คะแนน ผู้เล่นฟาวล์ครบ 5 ครั้งต้องออก ฉบับนี้มีผลตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2026
บาสเกตบอลลงสนามทีมละ 5 คน แข่ง 4 ควอเตอร์ ควอเตอร์ละ 10 นาที
กติกาบาสเกตบอลฉบับ FIBA 2026 ให้ลงสนามทีมละ 5 คน แข่ง 4 ควอเตอร์ ควอเตอร์ละ 10 นาที ยิงลงได้ 1, 2 หรือ 3 คะแนน ผู้เล่นฟาวล์ครบ 5 ครั้งต้องออก ฉบับนี้มีผลตั้งแต่ 1 ตุลาคม 20261, 4
หน้านี้สรุปจาก Official Basketball Rules 2026 ของสหพันธ์บาสเกตบอลนานาชาติ (FIBA) ทุกตัวเลขกำกับหมายเลขข้อไว้1 ส่วนที่มาของกีฬาและผู้คิดค้น อ่านที่ ประวัติบาสเกตบอล
ที่มา: FIBA Official Basketball Rules 20261 และ Basketball Equipment 20263
ภาพรวมของกีฬาและลีกต่าง ๆ ดูได้ที่หน้า บาสเกตบอล
บาสเกตบอลตามกติกา FIBA แข่ง 4 ควอเตอร์ ควอเตอร์ละ 10 นาที พักระหว่างควอเตอร์ 1–2 และ 3–4 ครั้งละ 2 นาที และพักครึ่ง 15 นาที1 ควอเตอร์แรกเริ่มด้วยลูกกระโดด (jump ball) ที่วงกลมกลาง1 ถ้าคะแนนเสมอเมื่อจบควอเตอร์ที่ 4 จะต่อเวลาพิเศษครั้งละ 5 นาทีจนกว่าจะรู้ผล1
แต่ละทีมขอเวลานอก (time-out) ได้ 2 ครั้งในครึ่งแรก 3 ครั้งในครึ่งหลัง และ 1 ครั้งในแต่ละช่วงต่อเวลาพิเศษ1 ใน 2 นาทีสุดท้ายของควอเตอร์ที่ 4 ใช้ได้ไม่เกิน 2 ครั้ง และเวลานอกที่ไม่ได้ใช้ยกไปครึ่งถัดไปไม่ได้1
ลูกที่ลงห่วงนับคะแนนตามจุดที่ปล่อยลูก1
เส้น 3 คะแนนไม่นับเป็นเขต 3 คะแนน ผู้เล่นที่เหยียบเส้นขณะยิงจึงได้ 2 คะแนน1
บาสเกตบอลมีกติกาเวลา 4 ข้อที่ทำให้เกมเดินเร็ว ถ้าทำผิดจะเสียการครองบอลให้คู่แข่ง1
ที่มา: FIBA Official Basketball Rules 20261
การผิดระเบียบ (violation) ที่เห็นในเกมมีดังนี้ และทุกข้อทำให้คู่แข่งได้ส่งบอลเข้าเล่น1
ผู้เล่นที่ฟาวล์ครบ 5 ครั้งต้องออกจากการแข่งขันทันที1 ฟาวล์ของผู้เล่นทุกครั้งยังนับเป็นฟาวล์ทีมด้วย เมื่อทีมฟาวล์ครบ 4 ครั้งในควอเตอร์เดียว ฟาวล์บุคคลครั้งต่อไปที่ไม่ได้เกิดขณะยิง คู่แข่งจะได้โยนโทษ 2 ครั้งแทนการส่งบอลเข้าเล่น1 ฟาวล์ทีมในช่วงต่อเวลาพิเศษนับรวมกับควอเตอร์ที่ 41
จุดเปลี่ยนหลักของฉบับ 2026 คือการยกเลิกฟาวล์ผิดวิสัยนักกีฬา (unsportsmanlike foul) แล้วแยกเป็น 2 แบบ ได้แก่ disruptive foul และ flagrant foul ซึ่งมีผลตั้งแต่ 1 ตุลาคม 20262, 4
ที่มา: FIBA Official Basketball Rules Changes 2026 ข้อ 36–382
ทั้ง disruptive และ flagrant ให้คู่แข่งโยนโทษ 2 ครั้ง ถ้าฟาวล์ขณะยิงแล้วลูกลงจะนับคะแนนและได้โยนโทษอีก 1 ครั้ง จากนั้นส่งบอลเข้าเล่นจากแดนหน้า2 ผู้เล่นจะถูกไล่ออกเมื่อได้ฟาวล์เทคนิคประเภท 1 สองครั้ง flagrant สองครั้ง หรืออย่างละครั้ง ส่วนกติกาเดิมนับฟาวล์เทคนิคกับฟาวล์ผิดวิสัยนักกีฬารวมกัน 2 ครั้ง2
FIBA ยังปรับนิยามจังหวะการยิง (ข้อ 15) และให้ใช้ระบบรีเพลย์ย้อนดูการรบกวนลูกหลังเกิดฟาวล์ได้4
ใช้ทบทวนพื้นฐานได้ แต่ต้องเทียบเลขข้อและเรื่องฟาวล์ ณ วันที่ 2026-09-29 ฉบับภาษาไทยล่าสุดที่พบบนเว็บไซต์สมาคมกีฬาบาสเกตบอลแห่งประเทศไทยคือฉบับ 2567 (2024) และยังไม่พบฉบับภาษาไทย 20265
ฉบับ 2026 เพิ่มฟาวล์ขึ้น 1 ข้อ เลขข้อตั้งแต่ข้อ 37 จึงเลื่อนไป 1 เลข เช่น ฟาวล์ทีมเป็นข้อ 41 ในฉบับไทย 2567 และเป็นข้อ 42 ในฉบับ 20261, 5
NBA ใช้กติกาของลีกเอง ตัวเลขหลักต่างจาก FIBA ดังนี้
ที่มา: FIBA Official Basketball Rules 20261 และ NBA Official Rulebook7, 8, 9, 11
ตารางแข่ง NBA และลีกอื่น ดูโปรแกรมการแข่งขันที่ SBOTOP
บาส 3x3 ใช้ห่วงเดียว ทีมละไม่เกิน 4 คน ลงสนาม 3 คน สำรอง 1 คน สนามกว้าง 15 เมตร ยาว 11 เมตร6 ยิงในเส้นโค้งได้ 1 คะแนน นอกเส้นได้ 2 คะแนน เล่น 10 นาที หรือจบทันทีเมื่อทีมใดทำได้ 21 คะแนนก่อน และทีมรุกต้องยิงภายใน 12 วินาที6
กติกา 13 ข้อคือกติกาต้นฉบับที่เจมส์ ไนสมิธ (James Naismith) พิมพ์ขึ้นในปี 1891 ให้ผู้เรียนในชั้นเรียน 18 คนเล่นในโรงยิม10 ต้นฉบับยังไม่มีเรื่องการเลี้ยงบอล และห้ามต่อยลูกด้วยกำปั้น10 การแข่งขันปัจจุบันใช้กติกา FIBA ฉบับ 2026 ซึ่งมี 51 ข้อกับภาคผนวก1 เรื่องราวของ 13 ข้อ อ่านต่อที่ ประวัติบาสเกตบอล
ที่มา: ศัพท์ตามฉบับภาษาไทย 25675
กีฬาทีมในร่มอีกประเภทอ่านได้ที่ กติกาวอลเลย์บอล และกีฬาแร็กเกตอ่านได้ที่ กติกาแบดมินตัน ส่วนลีกบาสเกตบอลอาชีพของสหรัฐฯ ดูได้ที่หน้า NBA
ลงสนามทีมละ 5 คน และส่งชื่อผู้เล่นได้ไม่เกิน 12 คน1 ถ้าเป็นบาส 3x3 ลงสนามทีมละ 3 คน สำรอง 1 คน6
กติกา FIBA แข่ง 4 ควอเตอร์ ควอเตอร์ละ 10 นาที รวม 40 นาที ถ้าเสมอต่อเวลาพิเศษครั้งละ 5 นาที1 ส่วน NBA เล่นควอเตอร์ละ 12 นาที7
ศูนย์ความรู้และวิเคราะห์กีฬาสำหรับคนไทย — กติกา ประวัติ ศัพท์ และวิธีดูการแข่งขัน
