ตำแหน่งบาส 5 ตำแหน่ง มีอะไรบ้าง หน้าที่ PG SG SF PF C

ตำแหน่งบาสมี 5 ตำแหน่ง ได้แก่ พอยต์การ์ด ชูตติงการ์ด สมอลฟอร์เวิร์ด พาวเวอร์ฟอร์เวิร์ด และเซ็นเตอร์ เรียกตามเบอร์ 1–5 แต่ละตำแหน่งมีหน้าที่ต่างกัน¹

หน้านี้อธิบายหน้าที่ของแต่ละตำแหน่ง วิธีที่เว็บไซต์ NBA แบ่งตำแหน่ง และกติกาบาสเกตบอลข้อที่เกี่ยวกับการยืนตำแหน่ง ส่วนกติกาทั้งหมด เช่น เวลาแข่งและการนับคะแนน อ่านต่อได้ที่ กติกาบาสเกตบอล

บาสเกตบอลมีกี่ตำแหน่ง

บาสเกตบอลแบ่งผู้เล่นเป็น 5 ตำแหน่ง ตรงกับจำนวนผู้เล่นในสนาม เพราะกติกา FIBA ให้แต่ละทีมลงสนามพร้อมกัน 5 คน และส่งชื่อผู้เล่นได้ไม่เกิน 12 คน¹ กติกา NBA ก็กำหนดให้ทีมละ 5 คนเช่นกัน³

กติกา FIBA ฉบับ 2026 ไม่ได้กำหนดตำแหน่งผู้เล่นไว้เลย ไม่มีข้อไหนบังคับว่าต้องมีการ์ดหรือเซ็นเตอร์¹ ตำแหน่งจึงเป็นการแบ่งหน้าที่ที่โค้ชวางเอง ผู้เล่นคนเดียวสามารถเปลี่ยนตำแหน่งได้ตามแผนการเล่นหรือตามคู่แข่ง

ชื่อตำแหน่งมีมาตั้งแต่ยุคแรกของกีฬา ในกติกาดั้งเดิมปี 1891 แต่ละฝ่ายมีเซ็นเตอร์ 3 คน กองหน้า 3 คน และกองหลัง 3 คน รวม 9 คน⁴ ก่อนจะลดเหลือ 5 คนในภายหลัง เรื่องราวช่วงนั้นอ่านต่อได้ที่ ประวัติบาสเกตบอล

กติกา FIBA ฉบับ 2026 และกติกา NBA ไม่ได้กำหนดตำแหน่งผู้เล่นไว้ การแบ่งตำแหน่งเป็นเบอร์ 1–5 จึงเป็นวิธีที่โค้ชและทีมใช้แบ่งหน้าที่กันเอง ดังนี้^{1, 3}

การแบ่งตามธรรมเนียมของโค้ชและทีม ไม่ใช่ข้อกำหนดในกติกา FIBA 2026 และกติกา NBA^{1, 3}

ในการเล่นบาสกับเพื่อนหรือในทีมโรงเรียน ผู้เล่นจะเรียกกันด้วยเบอร์ เช่น "เล่นเบอร์ 1" หมายถึงเล่นพอยต์การ์ด หรือ "เล่นเบอร์ 5" หมายถึงเล่นเซ็นเตอร์ ซึ่งเป็นเลขตำแหน่ง ไม่ใช่เบอร์เสื้อ ส่วนเบอร์เสื้อ กติกา FIBA ให้ใช้ได้ตั้งแต่ 0, 00 และ 1–99 โดยผู้เล่นทีมเดียวกันใช้เบอร์ซ้ำกันไม่ได้¹

พอยต์การ์ด (PG) คือตำแหน่งอะไร

พอยต์การ์ด (point guard) คือตำแหน่งเบอร์ 1¹ ทำหน้าที่คุมจังหวะเกม พาบอลจากแดนหลังข้ามเข้าแดนหน้า เรียกแผนการเล่นที่โค้ชสั่ง และส่งบอลให้เพื่อนในจังหวะที่ได้เปรียบ

ทักษะที่ตำแหน่งนี้ต้องใช้ ได้แก่ การเลี้ยงบอลภายใต้แรงกดดัน การมองเห็นเพื่อนร่วมทีมทั้งสนาม และการตัดสินใจเร็ว พอยต์การ์ดยังต้องยิงได้พอสมควร เพื่อให้ฝ่ายรับต้องเข้ามาประกบ และเปิดช่องให้เพื่อนคนอื่น

ตัวอย่างใน NBA คือ ไช กิลเจียส-อเล็กซานเดอร์ ซึ่งเว็บไซต์ NBA ระบุตำแหน่งเป็นการ์ด และส่วนสูง 6 ฟุต 6 นิ้ว หรือประมาณ 198 ซม.⁶

ชูตติงการ์ด (SG) คือตำแหน่งอะไร

ชูตติงการ์ด (shooting guard) คือตำแหน่งเบอร์ 2¹ หน้าที่หลักคือทำแต้ม โดยเฉพาะการยิงนอกเส้น 3 คะแนน ซึ่งตามกติกา FIBA เป็นเส้นโค้งรัศมี 6.75 เมตรจากจุดใต้ห่วง¹

ชูตติงการ์ดที่ดีจะวิ่งหาช่องว่างโดยไม่มีบอล รับบอลแล้วยิงได้ทันที และช่วยพอยต์การ์ดเลี้ยงบอลเมื่อถูกประกบแน่น ในเกมรับ ตำแหน่งนี้จะประกบผู้เล่นตัวยิงไกลของอีกฝ่าย

ตัวอย่างที่ชัดคือ สตีเฟน เคอร์รี ที่เว็บไซต์ NBA ระบุเป็นการ์ด ส่วนสูง 6 ฟุต 2 นิ้ว หรือประมาณ 188 ซม.⁵ เคอร์รีเป็นทั้งคนเลี้ยงบอลและคนยิงไกล จึงเป็นตัวอย่างของการ์ดที่เล่นได้ทั้งเบอร์ 1 และเบอร์ 2

สมอลฟอร์เวิร์ด (SF) คือตำแหน่งอะไร

สมอลฟอร์เวิร์ด (small forward) คือตำแหน่งเบอร์ 3¹ อยู่ระหว่างการ์ดกับผู้เล่นตัวสูง ทำได้ทั้งยิงไกล เจาะเข้าหาห่วง และช่วยแย่งรีบาวด์

ในเกมรับ สมอลฟอร์เวิร์ดต้องประกบได้หลายแบบ ทั้งการ์ดที่ตัวเล็กกว่าและฟอร์เวิร์ดที่ตัวใหญ่กว่า ตำแหน่งนี้จึงต้องการทั้งความเร็วและความแข็งแรง

ตัวอย่างใน NBA คือ เลอบรอน เจมส์ ที่เว็บไซต์ NBA ระบุเป็นฟอร์เวิร์ด ส่วนสูง 6 ฟุต 9 นิ้ว หรือประมาณ 206 ซม.⁷

พาวเวอร์ฟอร์เวิร์ด (PF) คือตำแหน่งอะไร

พาวเวอร์ฟอร์เวิร์ด (power forward) คือตำแหน่งเบอร์ 4¹ เล่นใกล้ห่วงมากกว่าสมอลฟอร์เวิร์ด หน้าที่หลัก ได้แก่ แย่งรีบาวด์ ตั้งสกรีน (screen) บังคู่แข่งให้เพื่อน และทำแต้มในระยะใกล้ถึงระยะกลาง

พาวเวอร์ฟอร์เวิร์ดที่ยิงนอกเส้น 3 คะแนน¹ได้ จะทำให้เซ็นเตอร์ของอีกฝ่ายต้องออกมาประกบไกลห่วง และเปิดพื้นที่ใต้แป้นให้เพื่อนร่วมทีม

ตัวอย่างใน NBA คือ ยานนิส อานเทโทคุนโป ที่เว็บไซต์ NBA ระบุเป็นฟอร์เวิร์ด ส่วนสูง 6 ฟุต 11 นิ้ว หรือประมาณ 211 ซม.⁸

เซ็นเตอร์ (C) คือตำแหน่งอะไร

เซ็นเตอร์ (center) คือตำแหน่งเบอร์ 5¹ เล่นใกล้ห่วงกว่าตำแหน่งอื่น ทำหน้าที่ป้องกันห่วง บล็อกลูกยิง แย่งรีบาวด์ทั้งฝั่งรุกและฝั่งรับ และทำแต้มใต้แป้น

เซ็นเตอร์ต้องรู้กติกา 3 วินาทีดี เพราะผู้เล่นฝ่ายรุกจะยืนในเขตกำหนด (restricted area) ของฝ่ายตรงข้ามติดต่อกันเกิน 3 วินาทีไม่ได้ และต้องวางเท้าทั้งสองข้างนอกเขตจึงจะนับว่าออกจากเขตแล้ว¹ เซ็นเตอร์จึงต้องเข้าออกเขตเป็นจังหวะ ไม่ยืนนิ่งใต้แป้น

ตัวอย่างใน NBA คือ นิโคลา โยคิช ที่เว็บไซต์ NBA ระบุเป็นเซ็นเตอร์ ส่วนสูง 6 ฟุต 11 นิ้ว หรือประมาณ 211 ซม.⁹ โยคิชยังเป็นตัวอย่างของเซ็นเตอร์ที่ส่งบอลสร้างเกมให้เพื่อน ซึ่งเป็นงานที่ปกติเป็นของพอยต์การ์ด

ทำไมเว็บไซต์ NBA แบ่งตำแหน่งแค่ G, F และ C

เว็บไซต์ NBA แสดงตำแหน่งผู้เล่นเป็น 3 กลุ่ม คือ Guard (G) Forward (F) และ Center (C) และใช้ตำแหน่งแบบผสมกับผู้เล่นที่เล่นได้สองบทบาท เช่น G-F, F-C และ C-F⁵ ระบบนี้รวมเบอร์ 1–2 เป็นการ์ด และรวมเบอร์ 3–4 เป็นฟอร์เวิร์ด

ข้อมูลตำแหน่งและส่วนสูงข้างต้นคือข้อมูลบนเว็บไซต์ NBA ณ วันที่ 20 ตุลาคม 2026^{5, 6, 7, 8, 9} ส่วนคอลัมน์ "ตรงกับเบอร์" คือการเทียบกับระบบ 5 ตำแหน่งในบทความนี้

ตารางนี้แสดงว่าส่วนสูงไม่ได้ตัดสินตำแหน่งทั้งหมด ยานนิสกับโยคิชสูงเท่ากัน แต่เล่นคนละตำแหน่ง ส่วนเคอร์รีที่เตี้ยกว่าไช 4 นิ้ว ก็เล่นการ์ดเหมือนกัน^{5, 6, 8, 9} การดูข่าวหรือดูเกม NBA จึงจะเจอทั้งระบบ 5 ตำแหน่งและระบบ 3 กลุ่มนี้

กติกาบาสเกตบอลข้อไหนเกี่ยวกับตำแหน่ง

กติกาไม่ได้กำหนดตำแหน่ง แต่มี 2 ข้อที่ทำให้แต่ละตำแหน่งยืนต่างกัน ได้แก่ เส้น 3 คะแนน และกติกา 3 วินาที¹

• เส้น 3 คะแนน รัศมี 6.75 เมตรจากจุดใต้ห่วง และห่างจากเส้นข้าง 0.90 เมตรตรงมุมสนาม¹ ลูกที่ยิงลงจากนอกเส้นได้ 3 คะแนน การ์ดและสมอลฟอร์เวิร์ดจึงยืนรอบเส้นนี้
• กติกา 3 วินาที ผู้เล่นฝ่ายรุกอยู่ในเขตกำหนดของฝ่ายตรงข้ามติดต่อกันเกิน 3 วินาทีไม่ได้¹ เซ็นเตอร์และพาวเวอร์ฟอร์เวิร์ดจึงต้องขยับเข้าออกเขต

ทีมหนึ่งลงสนาม 5 คน¹ ถ้าทั้ง 5 คนยืนรวมกันใกล้ห่วง ฝ่ายรับจะป้องกันง่าย การแบ่งตำแหน่งจึงช่วยกระจายผู้เล่นให้ทั่วสนาม และเปิดทางให้ทั้งการยิงไกลและการเจาะ

บาส 3x3 มีตำแหน่งไหม

บาส 3x3 ลงสนามทีมละ 3 คน และมีตัวสำรอง 1 คน² กติกา 3x3 ก็ไม่ได้กำหนดตำแหน่งเช่นเดียวกับบาส 5 คน² เมื่อมีผู้เล่นแค่ 3 คน ทุกคนต้องเลี้ยงบอล ยิง และป้องกันได้ทั้งหมด การแบ่งเบอร์ 1–5 จึงใช้กับบาส 3x3 ไม่ได้ตรง ๆ

บาส 3x3 เล่นในครึ่งสนามและใช้ห่วงเดียว² ถ้าเล่นกับเพื่อนในสนามบาสใกล้บ้านหรือในโรงเรียน การแบ่งงานแบบหลวม ๆ คือคนหนึ่งคุมบอล คนหนึ่งยืนรอยิง และอีกคนอยู่ใกล้ห่วง

เลือกตำแหน่งบาสที่เหมาะกับตัวเองอย่างไร

การเลือกตำแหน่งเริ่มจากทักษะที่ถนัด ไม่ใช่ส่วนสูงอย่างเดียว ข้อสังเกตที่ใช้ตัดสินใจได้ มีดังนี้

• ถนัดเลี้ยงบอลและชอบส่งบอลให้เพื่อน เหมาะกับพอยต์การ์ด
• ยิงไกลแม่นและวิ่งไม่หยุด เหมาะกับชูตติงการ์ด
• เล่นได้หลายอย่างทั้งยิงและเจาะ เหมาะกับสมอลฟอร์เวิร์ด
• ตัวแข็งแรง ชอบปะทะ และแย่งรีบาวด์ เหมาะกับพาวเวอร์ฟอร์เวิร์ด
• ตัวสูง ยืนใต้แป้นได้ และชอบบล็อก เหมาะกับเซ็นเตอร์

ผู้เล่นที่เพิ่งเริ่มเล่นบาสควรลองหลายตำแหน่งก่อน เพราะทักษะพื้นฐานอย่างการเลี้ยง การส่ง และการยิงใช้ได้ทุกตำแหน่ง ส่วนใครที่ติดตามเกมอาชีพ ดูภาพรวมของกีฬาได้ที่หน้า บาสเกตบอล หน้า NBA และ วิเคราะห์บาส NBA รายวัน และถ้าสนใจกีฬาในร่มประเภทอื่น อ่าน กติกาวอลเลย์บอล ได้ ตารางแข่งขันดูได้ที่ ดูโปรแกรมการแข่งขันบาสเกตบอลที่ SBOTOP

แผนผังครึ่งสนามบาสเกตบอล แสดงจุดยืนของตำแหน่งเบอร์ 1 ถึง 5 ได้แก่ พอยต์การ์ด ชูตติงการ์ด สมอลฟอร์เวิร์ด พาวเวอร์ฟอร์เวิร์ด และเซ็นเตอร์ พร้อมเส้น 3 คะแนนและเขตกำหนด

คำถามที่พบบ่อย

แหล่งข้อมูล